Weerstandscapaciteit

Met weerstandscapaciteit bedoelen we de aanwezige middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt om niet begrote kosten, die onverwacht en substantieel zijn, te dekken. Hierbij kan onderscheid worden gemaakt tussen incidentele en structurele weerstandscapaciteit. Met het eerste wordt bedoeld het vermogen om calamiteiten en andere eenmalige tegenvallers op te kunnen vangen zonder dat dit invloed heeft op de voortzetting van taken op het huidige niveau. Met structurele weerstandscapaciteit worden de middelen bedoeld die permanent ingezet kunnen worden om tegenvallers in de lopende exploitatie op te vangen, zonder dat dit ten koste gaat van de uitvoering van de programma’s.
Onderstaand wordt op zowel de incidentele als de structurele weerstandscapaciteit van de gemeente ‘s-Hertogenbosch ingegaan.

Incidentele weerstandscapaciteit

Hiertoe behoren:

  1. Algemene reserve
  2. Bestemmingsreserves
  3. Stille reserves
  1. Algemene reserve

Uitgangspunt is een algemene reserve van 15 procent van de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Voor 2018 wordt een algemene uitkering geraamd van € 162 miljoen. Dit is exclusief de integratie uitkering voor het sociaal domein van € 106 miljoen.
Het streefniveau van de algemene reserve (15 procent van € 162 miljoen) is € 24,3 miljoen. De verwachte stand per 1 januari 2018 is € 20,6 miljoen. De algemene reserve is daarmee lager dan het gehanteerde streefniveau.
Het streefniveau van het sociaal & zorgfonds (7,5 procent van € 106 miljoen) is € 8,0 miljoen. De verwachte stand per 1 januari 2018 is € 14,3 miljoen. Het sociaal & zorgfonds is daarmee hoger dan het gehanteerde streefniveau. Net zoals bij de algemene reserve is het niet zo dat dit bedrag altijd in het fonds moet zitten want dan heeft dit fonds geen functie. Het is een streefwaarde en in moeilijke tijden kunnen we onder de streefwaarde blijven.

  1. Bestemmingsreserves

Bij bestemmingsreserves heeft de raad een bedrag gereserveerd voor een, door de raad zelf, bepaalde aanwending. De raad kan te allen tijde een besluit nemen tot een andere aanwending, waardoor deze reserves dus op incidentele basis kunnen worden ingezet om tegenvallers het hoofd te bieden. Dit is echter niet voor alle bestemmingsreserves mogelijk. Als voorbeeld kan de reserve activa (€ 75 miljoen) genoemd worden. Vooralsnog zijn bestemmingsreserves niet vrij besteedbaar.
De begrote stand van de bestemmingsreserves per 1 januari 2018 bedraagt € 508 miljoen.
Een overzicht van alle reserves is opgenomen in de staat van reserves, welke is opgenomen als bijlage.

  1. Stille reserves

Van stille reserves is sprake als de marktwaarde van de bezittingen (activa) van de gemeente de boekwaarde daarvan overstijgt. Het gaat hierbij om vaste activa (zoals panden). Voorwaarde voor het opvoeren van deze stille reserves in de weerstandscapaciteit is dat de activa direct verkoopbaar zijn indien de gemeente dat zou willen. De gemeentelijke panden zijn over het algemeen minder courant, omdat de gebruiksmogelijkheden relatief beperkt zijn. Gezien de huidige marktomstandigheden voorzien wij geen stille reserve op onze panden.

Structurele weerstandscapaciteit

Hiertoe behoren:

  1. Post onvoorzien
  2. Onbenutte belastingcapaciteit
  1. Post onvoorzien

De post voor onvoorziene uitgaven bedraagt in de begroting 2018 € 225.000.

  1. Onbenutte belastingcapaciteit

De onbenutte belastingcapaciteit geeft een indicatie van de mogelijkheden die een gemeente heeft om haar inkomsten via extra belastingopbrengsten te verhogen. De belangrijkste inkomstenbronnen van de gemeente ’s-Hertogenbosch zijn de OZB inkomsten, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing.
Sinds enkele jaren zijn gemeenten vrij om zelf de OZB-tarieven te bepalen, zonder rekening te moeten houden met door het Rijk opgelegde maximale tarieven. Wel geldt een macronorm die niet overschreden mag worden.

Voor ‘s-Hertogenbosch is berekend welke mogelijkheid er nog is om de OZB te verhogen tot het normtarief-OZB voor toelating tot artikel-12 van de Financiële verhoudingwet (Fvw).
Het normtarief artikel-12 bedraagt voor 2018 0,1952% van de WOZ-waarde. Het gewogen OZB-tarief ligt in ‘s-Hertogenbosch op 0,1475%. De onbenutte belastingcapaciteit bedraagt dus 0,0477 % van de WOZ-waarde wat overeenkomt met een ruimte van € 12,5 miljoen.
We bepalen deze onbenutte belastingcapaciteit alleen om ons weerstandsvermogen te kunnen bepalen.
De afvalstoffenheffing en de rioolheffing zijn reeds volledig kostendekkend.