De begroting 2018 is een financiële vertaling van de uitgangspunten 2018 en de ontvangen meicirculaire 2017. Ten opzichte van de Voorjaarsnota 2018 hebben zich de volgende ontwikkelingen voorgedaan (bedragen x € 1.000):

Stand Voorjaarsnota 2018  

2.680 V

Algemene uitkering

8.738 V

Loon- en prijsontwikkeling

4.304 N

Herstel foutieve doorbelasting begroting 2017

443 N

Beschut werk

276 N

Rentenadeel

278 N

BUIG

184 N

Aanbesteding accountant

154 N

School De Lanen

200 N

Overige kleine(re) posten

702 N

Bestaand beleid 2018

2.197 V

Nieuw beleid 2018

4.750 N

Stelpost actualisatie Begroting 2018

127 N

TOTAAL BEGROTING 2018

       -

TOELICHTING BESTAAND BELEID

Algemene uitkering

Ten opzichte van de begroting na wijziging 2017 laat de algemene uitkering 2018 een budgettair voordeel van € 8,7 miljoen zien. Dit is inclusief de doorwerking in 2018 van het budgettaire voordeel 2017 van € 2,3 miljoen. Het volgende overzicht kan worden gegeven:

Bedragen x € 1 miljoen

2017

2018

Totaal effect 2018

Accres

1,3

5,5

6,8

Plafond BCF

-0,4

1,0

0,6

Ontwikkeling uitkeringsbasis/OZB

1,4

-1,2

0,2

Opschalingskorting

-0,5

-0,5

Verhoogde asielinstroom

1,6

1,6

Budgettair effect

2,3

6,4

8,7

Loon- en prijsontwikkeling

Het totale loonkostenniveau, dus inclusief hogere pensioen- en sociale lasten, is 4,32% ten opzichte van 2017. Dit leidt tot een nadeel van € 2,9 miljoen.

Op 4 juli 2017 hebben de VNG en de vakbonden een principeakkoord gesloten over een nieuwe Cao gemeenten. Het akkoord bevat een loonafspraak en afspraken over flexibiliteit, harmonisatie verlof en bewust belonen. De cao loopt van 1 mei 2017 tot 1 januari 2019. In de Cao is een salarisverhoging – in stappen – van  3,25% opgenomen. Het effect van deze salarisverhoging in 2017 is al volledig voorzien Het effect in 2018 ligt € 0,4 miljoen boven het niveau van de gehanteerde uitgangspunten.  We gaan ervan uit dat we dit kunnen compenseren uit een toename van het accres van het gemeentefonds en een minder negatieve ontwikkeling van de pensioenpremie. Mochten zowel de accresontwikkeling als de pensioenpremie tegenvallen dan nemen we de hogere loonindexatie mee in de actualisatie van de begroting 2018.

Voor de gesubsidieerde instellingen hanteren we een loonkostenontwikkeling van 4,55%, gebaseerd op het indexcijfer ‘ontwikkeling contractlonen marktsector’.  Dit leidt tot een nadeel van € 1,0 miljoen.

De prijsontwikkeling in 2018 is 1,4%, conform het Centraal Economisch Plan van het CPB. Dit percentage is ook gehanteerd voor de gesubsidieerde instellingen.  Dit leidt tot een nadeel van € 1,5 miljoen.

In het bestuursakkoord is afgesproken dat de woonlasten niet worden verhoogd anders dan met een inflatiecorrectie. De gemeentelijke woonlasten betreffen de onroerendezaakbelasting (OZB), de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Conform het genoemde uitgangspunt stijgt de OZB met 2,86%. Dit is het gemiddelde van de loon- (4,32%) en de prijsontwikkeling (1,4%). Dit leidt tot een voordeel van €1,1 miljoen.

Herstel foutieve doorbelasting begroting 2017
Bij het opstellen van de begroting 2017 zijn voor het eerst de overheadkosten op een apart product verantwoord. Deze nieuwe wijze van verantwoording had grote verschuivingen op onze begroting tot gevolg. Daarbij is een interne inkomst van € 0,4 miljoen onterecht op twee plaatsen verantwoord. Deze fout is in de begroting 2018 hersteld, hetgeen wel resulteert in een negatieve bijstelling van de begroting van € 0,4 miljoen.

Beschut werk
De staatsecretaris heeft de gemeenten met ingang van 2017 een taakstelling ‘Beschut werk’ opgelegd. Gemeenten worden eraan gehouden om personen met de indicatie beschut werk te plaatsen. Voor onze gemeente houdt dat in dat ultimo 2018 88 plaatsingen gerealiseerd moeten zijn, tegenover 44 ultimo 2017. We hebben voor 2018 gemiddeld 60 plaatsingen begroot. Daarbij is uitgegaan van een lagere loonwaarde dan waar het rijk vanuit gaat, nl 30% in plaats van 35%. Verder is gerekend met een opbrengst per FTE van 3.000. Als gevolg hiervan ontstaat een nadeel van € 0,3 miljoen. Tegenover dit nadeel staan wel lagere uitkeringskosten.

Rentenadeel
Voor de Begroting 2018 worden de spelregels voor het bepalen van de rente verder aangetrokken. De rente-inkomsten op leningen verstrekt aan de Rabobank, die zorgen voor compensatie van het weggevallen Essent-dividend, moeten in de berekening worden betrokken. Hierdoor daalt de omslagrente van 2% naar 0,5%. Hoewel we gestreefd hebben naar een budget neutrale verwerking, heeft deze renteverlaging toch een nadelige effect van € 0,1 miljoen. Daarnaast heeft Enexis een lening afgelost waardoor we lagere rente-inkomsten hebben op verstrekte leningen van € 0,15 miljoen.

BUIG

Verhoging BUIG-budget

1.548 V

Lagere uitkeringskosten o.a. vanwege plaatsingen loonkostensubsidies

   297 V

Hoger bedrag loonkostensubsidies ivm meer plaatsingen

   896 N

Uitvoeringskosten

   196 V

Reeds in meerjarenraming 2017-2020 opgenomen

1.329 V

Bijstelling

184 N

Voor 2018 is het BUIG-budget geraamd op € 56,9 miljoen, € 1,5 miljoen hoger dan het voorlopige budget 2017 van € 55,4 miljoen. Het BUIG-budget stijgt vanwege de structurele doorwerking van het verdeelmodel BUIG 2017. Daarnaast stijgt het budget vanwege instroom in de bijstand van personen die voorheen in de WSW en WAJONG instroomden. Door versterkt in te zetten op het aantal plaatsingen met loonkostensubsidies ramen we voor het aantal uitkeringen een beperkte stijging van 3.967 in 2017 naar 3.975 in 2018. Aantal plaatsingen met loonkostensubsidies stijgt van 206 in 2017 naar 283 in 2018, met name door het hoger aantal plaatsingen beschut werk. De verhoging van aantal beschut werk vloeit voort uit de taakstelling die het rijk de gemeente opgelegd heeft om personen met indicatie beschut aan het werk te helpen. Ultimo 2018 dienen 88 plaatsingen gerealiseerd te zijn. Op 1 oktober wordt het voorlopige budget 2018 bekend.
In totaliteit resulteert de uitvoering van BUIG tot een voordeel van € 1,1 miljoen. In de meerjarenraming van de begroting 2017 was echter al rekening gehouden met een voordeel van € 1,3 miljoen, waardoor nu een nadeel resteert van € 0,2 miljoen.

Aanbesteding accountant
In juni heeft de raad ingestemd met de gunning van de accountantscontrole 2017 – 2020 aan PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. (PWC). Zoals aangekondigd bij de offerteaanvraag zijn de marktomstandigheden nu duidelijk anders dan bij de vorige aanbesteding. De verhoging van de jaarlijkse fee naar € 0,25 miljoen nemen we nu mee in begroting.

Nieuwbouw De Lanen
Onze gemeente groeit en dat vraagt ook om nieuwbouw van scholen in de nieuwe wijken. Deze groei vertaalt zich ook in een groter aandeel in de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Vanuit deze middelen reserveren we de middelen die nodig zijn om de nieuwbouw De Lanen te realiseren. De kosten hiervan bedragen € 0,2 miljoen structureel.

TOELICHTING NIEUW BELEID 2018
Het bestaand beleid Begroting 2018 laat een voordelig saldo van € 4,9 miljoen zien. We stellen voor dit voordelig saldo in te zetten voor het onderstaand nieuw beleid:

Bedragen  x € 1.000

2018

2019

2020

2021

- JADS/Datacity/Ondermijning

450

450

450

450

- Duurzaamheid

150

150

150

150

- OJC 10e veld

0

0

0

0

- Realisatie molen Vinkel

150

0

0

0

- Reservering (her)huisvesting Weener XL

0

0

1.800

1.800

- Onderwijshuisvesting (incidenteel)

3.600

3.600

0

0

- Onderwijshuisvesting (structureel)

200

200

500

500

- Onderhoud sportaccommodaties

200

200

400

400

Nieuw beleid

4.750

4.600

3.300

3.300

JADS/Datacity/Ondermijning
Data Science is een speerpunt voor onze gemeente. In 2015 is 's-Hertogenbosch gestart om zich nadrukkelijk als Data gedreven stad te ontwikkelen. In 2016 hebben we ingezet om de basis op orde te brengen. We hebben met onze onderwijspartners geïnvesteerd in talentontwikkeling. Ook de JADS is geopend en wij hebben locaties voor starters en groeiers (Jamfabriek en Mariënburg) gerealiseerd. Daarnaast is een investeringsfonds van gemeente en private partijen in het leven geroepen. En we hebben ingezet op coaching (Ondernemerslift+) en op het creëren van een platform (Actieve ICT-Community). Daarnaast hebben we geïnvesteerd in kennisontwikkeling en het bouwen van netwerken met onderwijs, bedrijfsleven en overheden. Komende periode zullen we samen met onze partners investeren in faciliteiten, die de kennis van JADS voor het (Bossche) bedrijfsleven beschikbaar maakt. Deze kennis moet vertaald worden in nieuwe producten en diensten (valorisatie). Hierdoor versterken we de concurrentiekracht en vitaliteit van onze Bossche bedrijven hetgeen zal leiden tot groei van de werkgelegenheid.
Data science gaat ook een belangrijke bijdrage leveren aan een aantal grote maatschappelijke opgaven. In de komende periode worden data science technieken  ingezet ten behoeve van analysewerkzaamheden voor de aanpak van onder andere ondermijning door georganiseerde criminaliteit, maar ook voor bijvoorbeeld de thema’s duurzaamheid, gezondheid, klantvriendelijkheid en gastvrije stad. Samen met onze partners (onderwijs, bedrijfsleven, burgers) in de stad en regio kunnen we door slim (her)gebruik van data, nieuwe analysemethoden en nieuwe technologische toepassingen enorme progressie boeken op deze thema’s.

Duurzaamheid
Duurzaamheid komt steeds hoger op de agenda. In veel beleid van de gemeente ‘s-Hertogenbosch speelt duurzaamheid al een rol. Kansen moeten worden gezocht en verzilverd om meer beweging te krijgen in de verduurzaming. Daar is nu onvoldoende capaciteit voor. Een programmamanager duurzaamheid moet hieraan een impuls geven.

10e veld OJC Rosmalen
Vanwege de groeiprognose van de Groote Wielen wordt een uitbreiding van voetbalcomplex de Groote Wielen voorzien. De uitbreiding betreft 1 natuurgrasveld dat gebruikt gaat worden door v.v. OJC Rosmalen. De kosten hiervan zijn meegenomen in het investeringsplan 2018-2021

Realisatie molen Vinkel
In Vinkel is een club actieve vrijwilligers druk bezig met de herbouw van de Zwaan, beter bekend als de Vinkelse Molen. De oorspronkelijke molen dateert uit 1884 en is in 1964 verkocht en staat nu in Michigan (VS). De molen die op dit moment gebouwd wordt is een replica. Men is in 2014 aan de herbouw begonnen en de verwachting is dat de molen in 2019 gereed zal zijn.
Op basis van de door uw Raad op 12 juni 2017 aangenomen motie wordt voorgesteld om een bedrag van max € 150.000 beschikbaar te stellen gebaseerd op het principe van de verdubbeling van het totaal door de Stichting Vinkelse Molen zelf opgebrachte bijdragen in 2017. Verder blijft het college ondersteuning bieden bij fondsenwerving.

Reservering (her)huisvesting Weener XL
Al sinds 2002 staat de herhuisvesting van Weener XL (voorheen van de Weener Groep) op de agenda. Om verschillende redenen werd gezocht naar herhuisvesting of complete nieuwbouw. Aanvankelijk ging het om een bedrijfseconomische vraag: de wens om het pand uit 1968 tot een beter ingericht industrieel gebouw om te vormen.
Daarna volgde de politieke en maatschappelijke wens om de wijk Orthen-links te herstructureren (2008-2009), waarbij op het terrein woningbouw werd gepland. Een deel van het herstructureringsgebied Orthen-links is aangepakt, waarvoor verkoop van een deel van het terrein van Weener XL noodzakelijk was. Algehele herstructurering was niet haalbaar. De onrendabele top was te hoog. Door de crisis werd integrale uitvoering van dit plan rond 2010 op de lange baan geschoven.
Door het samengaan in 2014 van Weener Groep met AMsZ veranderde de productieomgeving in een vermenging van de functies productie en kantooromgeving. Naast de huidige technische conditie van het gebouw, had deze functiewijziging aanzienlijke gevolgen voor de inrichting, de klimaatregeling en de logistiek binnen het gebouw en op het terrein.
Aan de slag! het bestuursakkoord gemeente ’s-Hertogenbosch 2015-2018 geeft aan dat we in deze coalitieperiode het nut, de noodzaak en de haalbaarheid van de huisvestingsopgave van Weener XL onderzoeken. De afgelopen jaren zijn hiertoe diverse onderzoeken verricht. We houden rekening met realisatie in 2020.

Onderwijshuisvesting
In zowel 2018 als in 2019 komt € 3,6 miljoen beschikbaar voor het opvangen van het aanstaande tekort in de reserve onderwijshuisvesting.. Naast deze incidentele stortingen wordt voorgesteld om ook structureel een extra toevoeging te doen aan de reserve Onderwijshuisvesting van 0,2 mln. oplopend tot structureel 0,5 mln.. Met dit pakket aan maatregelen blijft er een positieve stand in de reserve tot 2026.

Onderhoud sportaccommodaties
Diverse zaalsportaccommodaties zijn aan het einde van hun economische levensduur. Vervanging of renovatie is noodzakelijk. Enkele kleedlokalen naderen het einde van hun economische en technische levensduur. Tegelijk met het opstellen van deze concept begroting brengen we de staat van het onderhoud in beeld en in de tweede helft van 2017 zal een integrale rapportage volgen. Vooruitlopend op deze integrale rapportage reserveren we bij deze begroting al middelen voor onderhoud van de sportaccommodaties, namelijk € 0,2 miljoen in 2018 en 2019 en vanaf 2020 structureel € 0,4 miljoen.